Czy zastanawialiście się kiedyś nad tym, ile w Trylogii Henryka Sienkiewicza jest prawdy historycznej, a ile literackiego zmyślenia, które rzeczywiście powstało „ku pokrzepieniu serc”? Wojciech Górski, autor książki pt. „Anty-Trylogia. Wzniecanie ognia” z oferty Wydawnictwa AD MONTEM dokładnie przeanalizował te proporcje i postanowił zmierzyć się z sienkiewiczowskim mitem i to na swój literacki sposób.
Już sam punkt wyjścia jest odważny. Zmierzyć się z dziełem tak mocno zakorzenionym w polskiej świadomości jak Trylogia to zadanie karkołomne. Górski proponuje czytelnikowi literacki eksperyment - dramat historyczny, który z jednej strony demitologizuje znane wydarzenia i postacie, z drugiej zaś pokazuje, jak bardzo zbiorowa wyobraźnia potrzebowała heroicznej narracji w czasach zaborów.
Autor ze swobodą porusza się między faktami a interpretacją, przyglądając się wojnom XVII wieku na chłodno i bez patosu. Tam, gdzie w „Ogniem i mieczem” dominował etos rycerski i wyraziste podziały na bohaterów oraz zdrajców, Górski wprowadza ambiwalencję, niejednoznaczność i psychologiczną głębię. Czasem przesuwa ciężar odpowiedzialności np. z Radziwiłła na Radziejowskiego i króla Jana Kazimierza Wazę. To sprawia, że historia przestaje być czarno-biała, a staje się skomplikowaną siecią interesów, błędów i dramatycznych wyborów.
Największą siłą książki jest jej krytyczne, ale nie napastliwe podejście do pierwowzoru. W swoich rozważaniach Górski pyta jednak, jaką cenę zapłaciliśmy za tę narrację: czy uproszczenia i przemilczenia nie utrwaliły stereotypów obecnych w polskim myśleniu o historii XVII wieku?
„Anty-Trylogia. Wzniecanie ognia” nie burzy pomników, ale proponuje, by spojrzeć na nie z innej strony, dostrzec pęknięcia i przekonać się, dlaczego zostały wzniesione. Dla czytelników takich jak ja - wychowanych na sienkiewiczowskich bohaterach - może to być doświadczenie mocno kontrowersyjne, lecz jednocześnie pouczające. Górski udowadnia, że rozmowa z tradycją nie musi oznaczać jej odrzucenia, ale pozwala lepiej zrozumieć zarówno przeszłość, jak i nas samych.
Za egzemplarz recenzencki książki, otrzymany w ramach współpracy barterowej, serdecznie dziękuję Wydawnictwu AD MONTEM.
AUTOR:
Wojciech Górski
TYTUŁ:
Anty-Trylogia. Wzniecanie ognia
WYDAWNICTWO:
LICZBA STRON:
552
0 komentarze:
Prześlij komentarz